มาตรฐานงานตีเส้นจราจร กรมทางหลวง & ทางหลวงชนบท ฉบับเข้าใจง่าย

รวมมาตรฐานงานตีเส้นจราจรที่หน่วยงานราชการกำหนด ทั้งความกว้างเส้น จังหวะเส้นประ ชนิดวัสดุ และค่าสะท้อนแสง เพื่อให้ผู้รับเหมาและหน่วยงานเตรียมงานได้ตรงข้อกำหนด

งานตีเส้นจราจรบนถนนสาธารณะไม่ได้ทำตามใจ แต่มีข้อกำหนดที่หน่วยงานราชการวางไว้ ทั้งความกว้างของเส้น จังหวะเส้นประ ชนิดและคุณภาพวัสดุ ไปจนถึงค่าการสะท้อนแสง บทความนี้สรุปมาตรฐานหลักที่ผู้รับเหมาและหน่วยงานควรรู้ เพื่อเตรียมงานให้ผ่านข้อกำหนดตั้งแต่แรก

ใครเป็นผู้กำหนดมาตรฐานงานตีเส้นในไทย

ถนนในประเทศไทยอยู่ในความดูแลของหลายหน่วยงาน ซึ่งแต่ละหน่วยงานมีข้อกำหนดของตัวเอง แต่โดยรวมยึดหลักการใกล้เคียงกัน สองหน่วยงานหลักที่ดูแลถนนนอกเขตเทศบาลคือ

• กรมทางหลวง (ทล.) — ดูแลทางหลวงแผ่นดินสายหลักและมอเตอร์เวย์
• กรมทางหลวงชนบท (ทช.) — ดูแลทางหลวงชนบทที่เชื่อมชุมชนและพื้นที่ต่างๆ

นอกจากนี้ยังมีถนนในความดูแลขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานอื่นๆ ซึ่งมักอ้างอิงมาตรฐานของกรมทางหลวงเป็นแนวทาง งานทั้งหมดอยู่ภายใต้กรอบของพระราชบัญญัติทางหลวง พ.ศ. 2535

ความกว้างของเส้นจราจรตามมาตรฐาน

ความกว้างของเส้นเป็นข้อกำหนดพื้นฐานที่ตรวจสอบง่ายที่สุด ค่าที่ใช้ทั่วไปตามมาตรฐานกรมทางหลวงมีดังนี้

หมายเหตุ: ค่าเหล่านี้เป็นค่ามาตรฐานทั่วไป รายละเอียดที่แน่นอนควรยึดตามแบบและข้อกำหนดเฉพาะของแต่ละโครงการ

จังหวะเส้นประ ต่างกันตามประเภทถนน

เส้นประ (เส้นแบ่งช่องที่ข้ามได้) มีจังหวะช่วงเส้นและช่วงเว้นต่างกันตามความเร็วและลักษณะถนน โดยถนนที่ใช้ความเร็วสูงจะเว้นช่วงยาวกว่า เพื่อให้ผู้ขับขี่มองเห็นจังหวะเส้นได้ทันที่ความเร็ว

วัสดุตีเส้นต้องได้มาตรฐานอะไรบ้าง

งานราชการส่วนใหญ่กำหนดให้ใช้วัสดุที่ผ่านมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) โดยมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับงานตีเส้นโดยตรง ได้แก่

• มอก. 542 — วัสดุเทอร์โมพลาสติกสำหรับทำเครื่องหมายจราจรบนผิวทาง
• มอก. 543 — ลูกแก้วสะท้อนแสงสำหรับใช้กับเครื่องหมายจราจร

สำหรับความหนาของเทอร์โมพลาสติก งานตีเส้นมักกำหนดที่ประมาณ 2-4 มิลลิเมตร แล้วแต่ประเภทงานและข้อกำหนดของโครงการ ส่วนลูกแก้วสะท้อนแสงจะต้องมีสัดส่วนเพียงพอที่จะทำให้เส้นสะท้อนแสงไฟหน้ารถได้ในเวลากลางคืน

ค่าการสะท้อนแสง (Retroreflectivity)

หัวใจของงานตีเส้นบนถนนหลวงคือความสามารถในการสะท้อนแสงกลับไปยังผู้ขับขี่ในเวลากลางคืน หน่วยงานราชการจึงกำหนดให้วัดค่าการสะท้อนแสงของเส้น (Retroreflectivity) ในขั้นตอนส่งมอบงาน โดยเส้นที่ตีใหม่ต้องมีค่าไม่ต่ำกว่าเกณฑ์ที่ระบุในข้อกำหนดของแต่ละโครงการ ค่านี้วัดด้วยเครื่องมือเฉพาะและมีหน่วยเป็น mcd/m²/lux รายละเอียดว่าการวัดแสงสะท้อนคืออะไรและสำคัญอย่างไร อ่านเพิ่มได้ในบทความเรื่องการวัดแสงสะท้อนของเรา

อายุการใช้งานและการรับประกัน

งานตีเส้นของหน่วยงานราชการมักกำหนดอายุการใช้งานขั้นต่ำ เช่น แนวทางของกรมทางหลวงชนบทกำหนดให้เส้นเทอร์โมพลาสติกมีอายุการใช้งานไม่น้อยกว่า 2 ปี ผู้รับเหมาจึงต้องเลือกวัสดุคุณภาพและควบคุมขั้นตอนหน้างานให้ดี เพื่อให้เส้นอยู่ครบตามระยะเวลาที่กำหนด

สรุปเช็กลิสต์ก่อนส่งมอบงานราชการ

• ความกว้างของเส้นตรงตามแบบและข้อกำหนดโครงการ
• จังหวะเส้นประถูกต้องตามประเภทถนน
• ใช้วัสดุที่ผ่าน มอก. ที่เกี่ยวข้อง (มอก. 542 / 543)
• ความหนาเนื้อเส้นได้ตามข้อกำหนด
• ค่าการสะท้อนแสงผ่านเกณฑ์เมื่อวัดตอนส่งมอบ

เตรียมวัสดุให้พร้อมสำหรับงานมาตรฐานราชการ

การผ่านข้อกำหนดของหน่วยงานราชการเริ่มจากการเลือกวัสดุที่มีคุณภาพและเหมาะกับประเภทงาน Sea Man เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายวัสดุตีเส้นจราจรมากว่า 30 ปี พร้อมทีมงานที่เข้าใจงานหน่วยงานราชการ ให้คำแนะนำเรื่องการเลือกวัสดุและบริการวัดแสงส่งงานได้ หากต้องการปรึกษาหรือขอใบเสนอราคา ติดต่อทีมงานได้เลย